Vielen Dank für Ihre Registrierung. Sie haben den Aktivierungslink für Ihr Benutzerkonto per E-Mail erhalten.

Vielen Dank für Ihre Anmeldung.

Vielen Dank für Ihre Bestellung. Wir wünschen Ihnen viel Spass beim Lesen.

Wartouer Törgga

Mundartecke Wartau

Dia earschta Johr, wo mir ghürota gsi sinn, hämmer wia dia meischta Lüt im Wartou, in dr Ou junn Pflanzlann kaa. Döt hät ma – ­näbet Häröpfel un Weiza, Haaber un Gäärschta – o Törgga pflanzet. Un vu da Törgga wett i jetz ver­zella. Im Herbscht, wenn si riif gsii sinn, isch ma mit Ross un Waaga ai ins Nöüguat. Döt hät ma vu da Stuida d Chölba uisprocha, in a Zaina toa un denn bim Waaga in Taarasegg ihi gglärt. S isch nid esoa ring gganga, dia vollna Zaina dor dia maashoacha Stuida ussi z träga. Mänga Sagg hät s ggii vuma ganza Nöüguat. Z Ross hät rächt z züha kaa, bis dia Chölba z Reggschins job gsii sinn.

Dahai hät ma dia Segg in dia uisgrummt Chuchi ihiggläärt, Stüel un Bängg drum ummi hära­gschtellt. Denn ötscha-n-am achti sinn d Nochpuura, Verwannti un Bekannti chuu, zum Hälfa dia Chölba uisschella. Bis an drei Stuucha hät alls müassa-n-awägg, natürli o dr Baart. Wenn ma-n-a Zaina voll kaa hät, hät mas ggii zum Binna. Meischtens hän das d Maana pmacht. Mit zwea Chnöpf hät ma vier Chölba an da Stuucha zämmapunna. Jetz sinn dia gröassera Chinn gheissa worda, si söllen dia Puschla uf d Obertiili ui träga. Döt joba hät ma dr Törgga an Latta oder Trööt zum Tröchna ufghängt.

A soa-n-a Uisschelleta isch rächt beliabt gsii. Ma hät danander verzellt, Gschpäss pmacht oder an Witz verzellt, o Gaischter­gschechta, dass es da Gofa gförcht hät zum Haiguu im Tunggla. Wenn ma fertig gsii isch, hät ma da grobawäg ufgrummt: d Stuucha iigfasset un der Tisch wider in d Chuchi gschtellt un o no aina derzua, dass alli Platz kaa hänn zum Ässa. Ma hät albig gsotta Här­öpfel, Chääs un Bräätala hääratoa. Nöüa Süessmoscht häts o ggii, un för d Maana suura Moscht. Asoa häts noch em Uisschella ­albig no a chliis Fäscht ggii, as isch mängmool noo Mitternacht worda, bis alli hai sinn.

Im Winter sinn dänn dia Törgga underem Tach ahaghoolt un abpmacht worda. Ma hät dafür a Raffla kaa, dia hät uisgsea wia wäm-ma in a schmaals Brätt en huffa Neegel ihigschlaaga hett un d Spitz a bitz abgrundet. A säba­wäg sin dia Chörnli am beschta vum Cholba trännt worda.

All Wocha isch en Müller vu Schaa mit Ross un Waaga um Gmai ummigfaara un hät dia Chörner mit, hät s entwäder in der obera oder in der undera Müüli zu Määl gmaala, oder aifach Hännapiggeti druis pmacht. D Wocha druuf hät er z Määl oder d Piggati wider procht, zant dr Grüscha.

Us däm faina Törggamääl hät ma Törggariibel pmacht oder – gmischt mit Weizamääl – Törggabröatli pacha.

Irene Seifert, geboren 1937, Gretschins/Trübbach, pflegt seit langem den einheimischen Dialekt (Tonträger mit Wartauer Sagen, Beiträge für Radio DRS); Kulturpreisträgerin der Gemeinde Wartau.

Merkliste

Hier speichern Sie interessante Artikel, um sie später zu lesen.

  • Legen Sie Ihr persönliches Archiv an.
  • Finden Sie gespeicherte Artikel schnell und einfach.
  • Lesen Sie Ihre Artikel auf allen Geräten.